The Honourable Society of Cymmrodorion

Recognising the contribution of Wales in contemporary society

newyddion

cartref > Newyddion > Noson Dathlu Siarter Brenhinol Cymdeithas Ddysgedig Cymru: anerchiad gan Lywydd y Cymmrodorion

Noson Dathlu Siarter Brenhinol Cymdeithas Ddysgedig Cymru: anerchiad gan Lywydd y Cymmrodorion

Dydd Mercher 6 Ionawr, 2016

Anerchiad gan Lywydd Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, yr Athro Prys Morgan DL MA DPhil FSA FRHistS FLSW, ar achlysur Noson Dathlu Siarter Brenhinol Cymdeithas Ddysgedig Cymru, 19 Tachwedd 2015

Nos Iau, 19 Tachwedd 2015, cynhaliwyd dathliad ffurfiol yng Nghanolfan Mileniwm Cymru, Caerdydd, i gydnabod dyfarniad Siarter Brenhinol i Gymdeithas Ddysgedig Cymru.

Daeth cynrychiolwyr o academïau dysgedig Lloegr, yr Alban ac Iwerddon i longyfarch Cymrodyr y Gymdeithas ar gael Siarter Brenhinol ac yna cyflwynwyd cyfarchion gan yr Athro Christine James ar ran Gorsedd y Beirdd, a chan yr Athro Prys Morgan ar ran yr Anrhydeddus Gymdeithas. Esboniodd Prys Morgan ei fod yno nid yn unig fel un o sylfaenwyr y Gymdeithas Ddysgedig ond ei fod hefyd yn cynrychioli ymgais y Cymry i greu cymdeithas ddysgedig mor bell yn ôl ag 1751. Dywedodd ei fod wedi cynrychioli’r Anrhydeddus Gymdeithas mewn cyfarfod yn Llundain ar Ŵyl Ddewi 2015 er cof am sefydlu Cymdeithas yr Hen Frytaniaid yn 1715, cymdeithas yr oedd y Cymmrodorion wedi tarddu ohono. Felly roedd yn bresennol i gyflwyno llongyfarchion Cyn-Frodorion Ynys Prydain a’r Hen Frytaniaid.

Dywedodd ei fod yn gwneud hyn gydag arddeliad gan ei fod yn ystyried bod dathlu llwyddiannau’r genedl yn bwysig ac, yn wir, bob amser yn atgoffa pobol mai William Owen Pughe, un o aelodau cynnar yr Anrhydeddus Gymdeithas, oedd wedi bathu’r gair dathlu.

Roedd o’r farn yn ogystal bod sefydlu pob math o gymdeithasau’n bwysig fel rhan o strwythur y genedl. Roedd yn briodol i gofio, a’r chwaraewr rygbi enwog, Jonah Lomu, wedi marw’r diwrnod cynt, bod arbenigwr ar chwaraeon Seland Newydd wedi dweud yn benodol am eu rygbi: “Mae wedi troi cenedl fach yn genedl fawr”. Fe ellid addasu hynny i’r chwaraeon a’r cymdeithasau yng Nghymru.

Gorffennodd trwy gyfeirio at ddarlith a roddwyd yn ddiweddar i’r Anrhydeddus Gymdeithas gan yr Athro Thomas Watkin, a oedd n bresennol yn nathliadau heno, ar bwysigrwydd y Magna Carta yn 2015. Roedd y Magna Carta yn gamp fawr yn ei dydd ond heno roedd pawb yn bresennol yn dathlu Magna Carta Academica i Gymru, a hynny gyda llawenydd mawr.